Κατανάλωση σακχαρούχων ποτών και λιπιδαιμικές διαταραχές

Πως σχετίζεται η κατανάλωση σακχαρούχων ποτών με την εμφάνιση λιπιδαιμικών διαταραχών;


Τελευταία έρευνα από American Journal of Hearth Association δείχνει πως αυξημένη κατανάλωση σακχαρούχων ποτών σχετίζεται με μειωμένη HDL (καλής χοληστερόλης) και αυξημένα επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμα τα οποία σχετίζονται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων.


Τι είναι η χοληστερίνη (χοληστερόλη);


Η χοληστερίνη είναι ένα λιπαρό μόριο απαραίτητο για τη φυσιολογική λειτουργία του σώματος, καθώς συμμετέχει στη δημιουργία των μεμβρανών που περιβάλλουν τα κύτταρά μας (κυτταρικές μεμβράνες), είναι απαραίτητη για τη δημιουργία πολύ σημαντικών ορμονών, για την παραγωγή της χολής και για πολλές ακόμα λειτουργίες. Για τη μετακίνησή της μέσα στο σώμα μας, χρησιμοποιεί κάποιους μεταφορείς που ονομάζονται λιποπρωτεΐνες. Αυτές που μας ενδιαφέρουν περισσότερο είναι η LDL και η HDL. Η LDL είναι ευρέως γνωστή ως «κακή» χοληστερόλη καθώς μεταφέρει τη χοληστερόλη στους ιστούς και η HDL είναι γνωστή ως «καλή» γιατί απομακρύνει τη χοληστερόλη από τους ιστούς και την κυκλοφορία του αίματος.


Είναι ευρέως γνωστό πως η LDL χοληστερόλη μπορεί να μειωθεί με συγκεκριμένες διαιτητικές πρακτικές όπως:


  • κατανάλωση φυτικής προέλευσης, όπως τα λαχανικά, τα φρούτα, τα ολικής άλεσης δημητριακά, τα όσπρια, τους ξηρούς καρπούς και σπόρους, σε φυτικά έλαια όπως το ελαιόλαδο και σε γαλακτοκομικά

  • μείωση κατανάλωσης τροφίμων όπως το κόκκινο κρέας (χοιρινό, αρνί, κατσίκι, μοσχάρι, ζωικό βούτυρο), στα παράγωγά του (αλλαντικά) και σε τρόφιμα που περιέχουν trans λιπαρά θα αποτελέσει σύμμαχο στην προσπάθειά σας

  • αντικατάσταση των κορεσμένων και trans λιπαρών με μονο- και πολυ- ακόρεστα λιπαρά (για παράδειγμα αντικατάσταση αγελαδινού βουτύρου με φυτική μαργαρίνη)


Τελευταία δεδομένα όμως δείχνουν πως και η αυξημένη κατανάλωση σακχαρούχων ποτών μπορεί να επηρεάσει τις τιμές των λιπιδίων του αίματος και συγκεκριμένα τα τργλυκερίδια και την HDLc.


Σακχαρούχα ποτά όπως αναψυκτικά, αθλητικά ποτά και φρουτοποτά αποτελούν τη μεγαλύτερη πηγή ζάχαρης ημερησίως.

Μέχρι τώρα ήταν γνωστό πως η αυξημένη κατανάλωση ζάχαρης έχει αρνητικό αντίκτυπο στην υγεία μέσω της αύξησης του βάρους. Φαίνεται όμως πως επηρεάζει και τα επίπεδα των λιπιδίων στο αίμα, τα οποία συνδέονται άμεσα με την αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.


Οι ερευνητές ανέλυσαν τη συχνότητα κατανάλωσης και την ποσότητα των σακχαρούχων ποτών σε διάστημα 4 χρόνων. Τα ευρήματα της έρευνας ήταν τα ακόλουθα:


  • Η κατανάλωση σακχαρούχων ποτών (περισσότερο από 330 ml ημερησίως) συσχετίστηκε με 53% μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης αυξημένων τριγλυκεριδίων και 98% μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης μειωμένης HDL (καλής χοληστερόλης) σε σχέση με αυτούς που κατανάλωναν λιγότερο από 1 σακχαρούχο ποτό το μήνα


  • Η συχνή κατανάλωση ολιγοθερμιδικών ποτών με γλυκαντικά δεν φάνηκε να συσχετίζεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης δυσλιπιδαιμίας


  • Η κατανάλωση 100% φυσικών χυμών (μέχρι 330 ml ημερησίως) δε φάνηκε να συσχετίζεται με αυξημένη χοληστερόλη ή τριγλυκεριδίων, ωστόσο οι χυμοί παραμένουν πλούσιοι σε σάκχαρα και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε άτομα με αυξημένα τριγλυκερίδια (ιδιαίτερα εάν υπάρχει μεγαλύτερη κατανάλωση από έναν την ημέρα)


Έτσι φαίνεται πως η μείωση της κατανάλωσης σακχαρούχων ποτών μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση της HDL χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων.

Αν και τα ολιγοθερμιδικά ποτά δεν επηρεάζουν αρνητικά τα λιπίδια, θα πρέπει να καταναλώνονται με προσοχή καθώς μπορεί να επηρεάζουν άλλους μεταβολικούς δείκτες, όπως τη μικροχλωρίδα του εντέρου.


Σίγουρα η περιεκτικότητα σε σάκχαρα, η συχνότητα κατανάλωσης, το ιατρικό ιστορικό και οι λοιπές διατροφικές συνήθειες παίζουν σημαντικό ρόλο στα επίπεδα των λιπιδίων σε κάθε άτομο.


Πηγή: Danielle E. Haslam, Gina M. Peloso, Mark A. Herman, Josée Dupuis, Alice H. Lichtenstein, Caren E. Smith, Nicola M. McKeown. Beverage Consumption and Longitudinal Changes in Lipoprotein Concentrations and Incident Dyslipidemia in US Adults: The Framingham Heart Study. Journal of the American Heart Association, 2020; 9 (5) DOI: 10.1161/JAHA.119.014083