Διαβήτης τύπου 1 & Διαβήτης τύπου 2: Είναι ίδιοι;

Όπως όλοι γνωρίζουμε, ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί πλέον ένα από τα συχνότερα νοσήματα, αφού το ποσοστό των ατόμων που νοσούν ανέρχεται σε μεγαλύτερο του 10% του συνολικού πληθυσμού της χώρας, σύμφωνα με την Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία. Συνήθως, οι δύο βασικότερες μορφές του, που είναι ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 και ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, συγχέονται. Είναι όμοιες όμως τελικά;

Τί είναι ο σακχαρώδης διαβήτης;

Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί ένα σύνολο μεταβολικών διαταραχών, που χαρακτηρίζεται από χρόνια αύξηση του σακχάρου στο αίμα. Ο μηχανισμός του, αφορά τη διαταραχή στην παραγωγή ή στη δράση της ινσουλίνης από τον ανθρώπινο οργανισμό. Συγκεκριμένα, αυτή η διαταραχή οδηγεί σε συσσώρευση της γλυκόζης στο αίμα, έχοντας ως αποτέλεσμα την αύξησή της και την δημιουργία διαφόρων μεταβολικών διαταραχών. Οι κατηγορίες στις οποίες χωρίζεται ο σακχαρώδης διαβήτης είναι ο διαβήτης τύπου1, διαβήτης τύπου 2, ο διαβήτης κύησης και άλλοι.

Ποιες είναι οι διαφορές του διαβήτη τύπου 1 και του τύπου 2;

Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 και ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, διαφέρουν αρκετά μεταξύ τους. Συγκεκριμένα οι διαφορές τους εντοπίζονται κυρίως:

1)       Στον παθοφυσιολογικό μηχανισμό

2)       Στην αντιμετώπιση

3)       Στην πορεία εξέλιξης

 Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1

·       Παθοφυσιολογικός Μηχανισμός: Καταστροφή των κυττάρων του παγκρέατος που παράγουν ινσουλίνη. Άρα ο οργανισμός δεν παράγει καθόλου ινσουλίνη.

·       Αντιμετώπιση:  Χορήγηση εξωγενούς ινσουλίνης

·       Πορεία εξέλιξης: Πολύ γρήγορη

·       Είναι αυτοάνοση πάθηση

·        5-10% του συνολικού πληθυσμού των ατόμων με  σακχαρώδη διαβήτη

 Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2

·       Παθοφυσιολογικός Μηχανισμός: Μειωμένη δράση της ινσουλίνης (αντίσταση στην ινσουλίνη) ή/και μειωμένη έκκριση ινσουλίνης λόγω δυσλειτουργίας των κυττάρων του παγκρέατος. Άρα ο οργανισμός παράγει μειωμένη ινσουλίνη με το πέρας του χρόνου.

·       Αντιμετώπιση: Αλλαγές τρόπου ζωής (ισορροπημένη διατροφή, απώλεια βάρους, τακτική άσκηση) ή/και φαρμακευτική αγωγή.

·       Πορεία εμφάνισης: Σταδιακή, καθώς ένα άτομο με σακχαρώδη διαβήτη μπορεί να βρίσκεται στο προδιαβητικό στάδιο για χρόνια.

·       Δεν είναι αυτοάνοση πάθηση

·       > 90% του συνολικού πληθυσμού των ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη

Ποιες είναι οι ομοιότητες μεταξύ τους;

Παρά τις διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στους δύο τύπους διαβήτη, ταυτόχρονα παρατηρούμε και κάποιες ομοιότητες.

Συγκεκριμένα, οι ομοιότητες που παρουσιάζουν οι δύο αυτοί τύποι διαβήτη, είναι τα αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, τα παρόμοια συμπτώματα (πολυουρία, πολυδιψία, κόπωση και αδυναμία), και οι μακροχρόνιες επιπλοκές (αυξημένος καρδιαγγειακός κίνδυνος , επιπλοκές σε άλλους ιστούς).

Η ινσουλίνη και η γλυκόζη είναι στενά συνδεδεμένες μεταξύ τους, όσον αφορά τη μεταβολική ρύθμιση του οργανισμού. Η γλυκόζη αποτελεί τη πηγή ενέργειας των κυττάρων, ενώ η ινσουλίνη τον ρυθμιστή πρόσληψής της από αυτά. Όταν υπάρχει διαταραχή στην παραγωγή ή/και στην δράση της ινσουλίνης από τον οργανισμό, δημιουργούνται εμπόδια στη πρόσληψη της γλυκόζης από τα κύτταρα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την συσσώρευση της γλυκόζης στο αίμα, και επομένως την αύξηση της τιμής του σακχάρου.

Η υπερβολική ποσότητα γλυκόζης στο αίμα, οδηγεί σε αδυναμία αξιοποίησης της από τα κύτταρα, άρα εμφανίζεται η κόπωση και η αδυναμία. Επιπλέον ο οργανισμός προσπαθεί να αποβάλλει τη πλεονάζουσα γλυκόζη μέσω των ούρων, κάτι που οδηγεί σε πολυουρία και στη συνέχεια πολυδυψία. Η χρόνια υπεργλυκαιμία σχετίζεται με βλάβες στα κύτταρα οδηγώντας έτσι σε καρδιαγγειακά νοσήματα και αρνητικές επιπτώσεις σε άλλους ιστούς.

Γίνεται αν έχω διαβήτη τύπου 2, να αποκτήσω διαβήτη τύπου 1;

Η πιο συχνή απορία που έχουν οι περισσότεροι άνθρωποι, σχετικά με τους δύο βασικούς τύπους διαβήτη είναι το αν ο διαβήτης τύπου 2 μπορεί να μετατραπεί σε διαβήτη τύπου 1. Η απάντηση είναι πως όχι. Οι δύο αυτοί τύποι διαβήτη έχουν διαφορετική αιτιολογία, διαφορετικούς μηχανισμούς εξέλιξης, επομένως είναι και διαφορετικές ασθένειες.

Ο διαβήτης τύπου 1, αντιμετωπίζεται με τη χορήγηση εξωγενούς ινσουλίνης, ενώ ο διαβήτης τύπου 2 με αλλαγές στον τρόπο ζωής του ατόμου ή/και χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής.

Ωστόσο υπάρχουν περιπτώσεις, όπου άτομα που έχουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, χρειάζονται την χορήγηση εξωγενούς ινσουλίνης καθώς ο οργανισμός συνεχίζει να έχει υπεργλυκαιμία. Το γεγονός αυτό, αποτελεί μία εξέλιξη της νόσου όταν ο οργανισμός δεν μπορεί να διαχειριστεί τα υψηλά επίπεδα σακχάρου, και όχι την μετατροπή της σε μία άλλη.

Επομένως, ακόμη και αν ένα άτομο με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, χρειαστεί χορήγηση ινσουλίνης δεν θα αποκτήσει, ούτε θεωρείται πως έχει σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1.

Συμπερασματικά, τα ποσοστά του σακχαρώδους διαβήτη, αυξάνονται όλο ένα και περισσότερο στη σημερινή εποχή. Ο διαβήτης αποτελεί μία χρόνια πάθηση, με ποικιλία συμπτωμάτων και αιτιών, ενώ οι δύο κύριοι τύποι του, συνήθως συγχέονται μεταξύ τους, παρόλο που είναι τελείως διαφορετικά νοσήματα. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τόσο τη φύση αυτής της πάθησης, όσο και τις διαφορές ανάμεσα στους τύπους της, ώστε να αποφύγουμε το επιπλέον άγχος και να πετύχουμε τον καλύτερο δυνατό τρόπο αντιμετώπισής τους.

Βιβλιογραφικές πηγές

Tegegne BA, Adugna A, Yenet A, Yihunie Belay W, Yibeltal Y, Dagne A, Hibstu Teffera Z, Amare GA, Abebaw D, Tewabe H, Abebe RB, Zeleke TK. A critical review on diabetes mellitus type 1 and type 2 management approaches: from lifestyle modification to current and novel targets and therapeutic agents. Front Endocrinol (Lausanne). 2024 Oct 18;15:1440456. doi: 10.3389/fendo.2024.1440456. PMID: 39493778; PMCID: PMC11527681.

Singh R, Gholipourmalekabadi M, Shafikhani SH. Animal models for type 1 and type 2 diabetes: advantages and limitations. Front Endocrinol (Lausanne). 2024 Feb 20;15:1359685. doi: 10.3389/fendo.2024.1359685. PMID: 38444587; PMCID: PMC10912558.